Książkowo - filmowo - muzycznie + inne wariacje
MY MONKEY: jeanne_n@gazeta.pl


MusicPlaylist
Music Playlist at MixPod.com

Spis moli
Blog > Komentarze do wpisu
Lektura niebanalna


Dawno już nie trafiłam na książkę, która równie dobrze mogłaby być gotowym scenariuszem - właściwie podczas całej lektury "Belcanto" Ann Patchett miałam przed oczami stworzone przez nią postaci. Do sięgnięcia po ten tytuł zachęcała kiedyś recenzja Padmy i chwała jej za to, bo myślę, że ta nieszczęsna okładka skutecznie odstrasza wiele osób, które mogłyby się tą opowieścią zachwycić (jak niżej podpisana na przykład). Ale też wbrew pozorom nie jest to książka specjalnie lekka, poza tym niespiesznie rozwijająca się akcja, "zmusza" czytelnika do delektowania się kolejnymi stronami i leniwego zagłębiania się w opisywany przez Patchett świat, a nie każdemu odpowiada takie tempo...

Pomysł powieści został oparty na autentycznej tragedii z  1996 roku, kiedy ambasada Japonii w Limie została zaatakowana przez grupę terrorystów, a kilkuset dyplomatów, polityków i biznesmenów uczestniczących w przyjęciu na cześć japońskiego cesarza wzięto za zakładników. Byli oni przetrzymywani przez 126 dni, a następnie uwolnieni przez wojsko, ale podczas ataku zginął jeden z zakładników i wszyscy terroryści. Patchett do tego stopnia zafascynowały artykuły dotyczące tego wydarzenia, opisujące podręcznikowy wręcz przykład syndromu sztokholmskiego (kiedy porywacze spędzali czas między innymi na grze z zakładnikami w szachy czy piłkę nożną),  że postanowiła skorzystać z gotowej inspiracji.

Punktem wyjścia "Belcanto" są uroczyście świętowane urodziny japońskiego biznesmena, pana Hosokawy, organizowane w domu wiceprezydenta anonimowego południowoamerykańskiego państwa. Główną atrakcją przyjęcia jest występ słynnej amerykańskiej śpiewaczki operowej, Roxanne Coss, której wielbicielem jest Japończyk. Pod koniec koncertu dom zostaje niespodziewanie zaatakowany przez grupę uzbrojonych mężczyzn, których celem jest prezydent kraju. Kiedy jednak okazuje się, że mimo wcześniejszych zapowiedzi, prezydent nie pojawił się na przyjęciu, sytuacja staje się trochę niezręczna, jako że zakładników jest wielu, a terrorystów zaledwie kilkunastu.
Ostatecznie po dokonaniu selekcji, w domu pozostaje grupa kilkudziesięciu mężczyzn uznanych za najbardziej wpływowych, a także śpiewaczka.

Taki jest w skrócie główny rys fabularny powieści.

Niech jednak nikogo nie zwiedzie ten pozornie sensacyjny wątek, bowiem Patchett po mistrzowsku koncentruje się całkiem na czym innym i już niemal do samego końca obserwujemy i analizujemy wraz z autorką przeróżne emocjonalne konfiguracje, rodzące się z upływem czasu pomiędzy kolejnymi uczestnikami dramatu.
Odcięci prawie całkowicie od świata zewnętrznego, zarówno zakładnicy jak i terroryści stopniowo organizują sobie coś w rodzaju alternatywnej rzeczywistości, przyjmując kolejne role i odnajdując się często w czynnościach wydawałoby się całkiem im obcych.

Centralną osią, wokół której wszystko się koncentruje, są uczuciowe zawirowania z udziałem czwórki bohaterów - japońskiego jubilata i miłośnika opery Hosokawy, jego tłumacza nieśmiałego Gena, który z racji swoich lingwistycznych talentów awansuje na jedną z najważniejszych osób w grupie, śpiewaczki Roxanne Coss oraz młodziutkiej terrorystki, Carmen. Jednak także postaci drugoplanowe są niezwykle wyraziste i uważam, że to jest najmocniejsza strona tej powieści - Ann Patchett udało się tak realistycznie przedstawić całą grupę bohaterów i w zasadzie każdemu z nich nadać jakiś indywidualny i charakterystyczny rys, że w pewnym momencie nie sposób się z nimi  nie utożsamić. Kilkakrotnie w trakcie czytania łapałam się na tym, że zaczynam myśleć jak zakładnicy - z jednej strony wiem doskonale, że taki status quo nie może trwać w nieskończoność i prędzej czy później musi się coś wydarzyć, ale jednocześnie miałam nadzieję, że ten surrealistycznie sielankowy światek przetrwa w jakiś magiczny sposób.
Mając w pamięci zakończenie autentycznej historii, wiemy już, że nie ma co liczyć na happy end, chociaż oczywiście aż do końca nie wiadomo tak naprawdę czego się spodziewać, a już sam finał powieści jest totalną woltą i powiem szczerze, że mimo pozornie logicznego wytłumaczenia, nie do końca potrafię go zaakceptować i cały czas jakoś mi on "zgrzyta".

A jednak sama książka robi wrażenie - tak jak napisałam wyżej, wyraziste postaci i bardzo realistycznie opisane ewoluowanie ich zachowań sprawiają, że można ją czytać trochę jak podręcznik socjologii opisujący zachowania ludzi warunkach izolacji. Oczywiście nie wszystkie osoby wydają się równie autentyczne (najwięcej zastrzeżeń można mieć chyba do postaci Roxanne Coss, której brakuje trochę spójności, chociaż z drugiej strony może wynika to po prostu z faktu, że jako operowa diwa łączy w sobie wiele sprzecznych cech), no i to dyskusyjne zakończenie - niemniej jednak w trakcie dziesięciu powolnie rozwijających się rozdziałów autorka sprytnie angażuje czytelnika emocjonalnie do tego stopnia, że końcówką dostajemy po głowie niczym obuchem.

Wyczytałam gdzieś, że podczas pisania "Belcanto" Patchett inspirowała się także "Czarodziejską górą" T.Manna i chciała stworzyć w swojej powieści podobnie baśniowy świat ludzi odciętych od rzeczywistości, funkcjonujących według utworzonych przez siebie zasad. Moim zdaniem udało się jej to znakomicie.

Wprawdzie nie jestem ani znawczynią ani miłośniczką opery, więc nie potrafię ocenić licznych fragmentów poświęconych muzyce, ale sugestywność opisów sprawiała, że prawie słyszałam w głowie kolejne arie...

Dla mnie to naprawdę niesamowita książka, którą po kilku dniach nadal mam w głowie.
czwartek, 30 lipca 2009, jeanne_n

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
awita22
2009/07/30 16:00:59
Masz rację, niezwykła książka, długo chodziła również za mną. Zakładnicy i porywacze - chcieli, tak jak my wszyscy czasem - zapomnieć, oderwać się od rzeczywistości, żyć tylko muzyką, rozmowami, miłością; niestety rzeczywistość nie zapomniała o nich :(
-
2lewastrona
2009/07/31 19:54:50
to już któras z kolei recenzja na plus. Chodziła za mną ta książka jakis czas temu, ale nie kupiłam, wybrałam cos innego.. musze poszperac w bibliotece.
-
magda.matraszek
2009/08/14 08:36:52
brzmi ciekaiwe... lubie ksiazki,ktore zostaja w glowie... moze sie skusze...
pozdrawiam! www.magdamatraszek.blox.pl
-
epilia
2009/08/17 09:30:49
No pięknie... Następna książka do schowka :-)